Thema: Uw wil geschiede, op aarde zoals in de hemel

uw wil geschiedeVan Gods wil zijn wij alleen ten aanzien van het verleden volkomen, onwankelbaar verzekerd. Alles wat is gebeurd, wat dat ook moge zijn, is overeenkomstig de wil van de almachtige Vader. Dat ligt in het begrip van almacht opgesloten. Ook de toekomst zal, wat zij ook brenge moge, eenmaal voltooid, zich hebben afgespeeld volgens Gods wil. Wij kunnen aan deze overeenstemming niets af of toedoen. En daarom vragen wij, in deze bede, na de opvlucht van ons verlangen naar wat nog mogelijk is, opnieuw datgene, wat er is.
Simone Weil, mystica, filosofe en activiste

Hier weer een rijke verzameling van gezichtspunten over “Uw wil geschiede , op aarde zoals in de hemel”. Eigenlijk staat er letterlijk: zoals in de hemel, ook op aarde. De gedachte in de tijd van de bijbelschrijvers was: in de hemel (waar God woont) is het al goed/ volgens Gods wil, laat het ook op aarde goed worden.
We lezen in de Bijbel over wat Gods wil is: goed samenleven in gerechtigheid en vrede. En over zorg voor weduwen en wezen, voor wie kwetsbaar is, eerbied voor God, om maar enkele voorbeelden te noemen. Richtinggevend en samenvattend is altijd: Micha 6, vs 8
“Er is jou, mens, gezegd wat goed is, je weet wat de Heer van je wil: niets anders dan recht te doen, trouw te betrachten en dienstbaar de weg te gaan van je God.”

De tekst van Simone Weil roept misschien vooral afkeer op. Moet je alles wat bestaat en zoals het gaat, zien als de wil van de almachtige God? In de christelijke theologie bestaat juist een gezonde afkeer tegen al het soort gedachten waarin God en lot samenvallen. Hein Blommenstijn interpreteert Weils tekst zo: “ We ontdekken wat God vanuit zijn onvoorwaardelijke liefde gewild heeft, door te schouwen hoe hij zich heeft uitgedrukt in de schepping. Daarin ontwaren we het liefdevolle gelaat van de Schepper en zijn liefdeswil. Niets van het geschapene bestaat op eigen gelegenheid en op grond van de eigen wil om te bestaan. Daarom leeft het geschapene 'overeenkomstig de wil van God', als het trouw blijft aan zijn eigen bestaan…..


Dicht tegen deze interpretatie aan ligt de visie van Marga Haas volgens haar mooie boekje ‘Parelduiken’.: ‘Uw wil geschiede.’ We bidden het in de kerk misschien op de automatische piloot mee. Maar als je er echt bij stilstaat, betekent het nogal wat. Úw wil geschiede. En niet de mijne. “Het zijn slechts drie woorden” zegt ze in ‘de Parelduiker’, “maar oef, wat een slecht verteerbare boodschap voor een mondige, ontwikkelde en eigenwijze eenentwintigste-eeuwer!” Marga stelt de vraag hoe je kunt weten wat je (echt) wil en wat de wil van God is in onze tijd, waarin autonomie en maatschappelijke druk om je eigen keuzes te moeten maken mainstream is? Hoe onderscheid ik wat ik wél kan willen, omdat het in de lijn staat van God en wat moet ik loslaten? Marga gaat te rade bij de middeleeuwse mysticus Meester Eckhart. Hij zegt dat je zelf een instrument hebt om dat onderscheid te maken: je gevoel van ‘innerlijke vrede’. Als je iets wilt, ben je blijkbaar niet in vrede met het verloop van je leven nu. Je wilt het anders dan het gaat. Maar, zegt Eckhart: Vrede heb je alleen als jij wilt dat je leven loopt zoals het loopt. Onvrede in jezelf ontstaat altijd uit eigenwilligheid. Marga Haas beaamt Eckharts visie: “Innerlijke vrede is niet mogelijk als je iets wilt, als je met ontevreden gevoelens je ogen richt op dat wat (nog) niet is of nooit geweest is. Of positief gesteld: voorwaarde voor innerlijke vrede is dat je kunt ontvangen wat zich hier en nu aandient”. Met ‘de wil van God’ bedoelt Eckhart niet dat hij macht over ons leven heeft en tot in detail bepaalt wat er gebeurt. “Nee”, zegt Haas, “hij laat zien: waar onze wil is kan God niet zijn. En Eckhart moedigt aan om onze wil op te geven en zo in onszelf ruimte te maken om vervuld te worden van en door God. Hij bedoelt: als je leeft in en met God, kan er geen onvrede zijn, want in God is zuiver vrede. Als je voelt dat je iets wilt en dus onvrede in je hebt, dan ben je blijkbaar niet helemaal in en bij God.”

Hoogleraar Jodendom Marcel Poorthuis en oud-hoogleraar Nieuwe Testament Theo de Kruijf geven in hun boek over het Onze Vader aan dat de vervulling van Gods wil nauw samenhangt met het doen van de geboden en de heiliging van Gods Naam: ‘De mens heeft in deze een unieke taak omdat hij, ‘engel noch dier’ is, de keuze heeft tussen goed en kwaad. Hij kan de aarde verbinden met de hemel………Hoe meer de mens zich laat betrekken in Gods perspectief, hoe meer zijn eigen perspectief en wensen gelijkvormig worden aan die van God.’ Met een fijne psychologische toets en met gevoel voor paradox, dat wel aan het zenboeddhisme doet denken, halen Poorthuis en de Kruijf een mooie spreuk van Rabbi Gamaliel de 3e aan:
‘Doe Gods wil als jouw wil, opdat Hij jouw wil doet als zijn wil. Laat jouw wil plaatsmaken voor zijn wil, opdat hij de wil van anderen laat plaatsvinden voor jouw wil’ (uit: spreuken der vaderen).’

Dichter, essayist en columniste Marjoleine de Vos vindt het idee ‘de wil van God doen’ wél zinvol: “Dat betekent dat er een wil is die niet de jouwe is, of dat er een manier van doen is die niet de jouwe is, maar die jou overstijgt. De uitspraak van Jezus in de hof van Gethsémane vind ik één van de mooiste zinnen uit de Bijbel: 'Niet zoals ik wil, maar zoals Gij wilt.' Uw wil geschiede.''

In de dialoog over “Uw wil geschiede , op aarde zoals in de hemel (uit de serie over het Onze Vader in het dagblad Trouw: We plaatsen hier een deel uit de dialoog tussen Inger van Nes(32) en Arjan Broers(48). Hierbij was een ernstig fietsongeval van Inger een startpunt:…….”. Broers: “Misschien ook doordat jouw worsteling met ‘de wil van God ’veel rauwer was?” Van Nes: “Ja, nu ga ik het weer over mijn ernstige fietsongeluk hebben. Sorry daarvoor. Maar ik vraag mij af: wat heeft God daarmee te maken? Is dat zijn wil? Daar heb ik mee geworsteld. Ik kom niet uit een opvoeding of een theologie waarin gezegd wordt dat het Gods wil zou zijn dat ik zou verongelukken. Dat heeft nooit gespeeld. Maar wat betekent het dan wel, is dit een dure les die ik moet leren?” Broers: “Uw wil geschiede gaat over het concrete leven. Logisch dat jouw ongeluk meeklinkt. Het is de vindplaats van geloof – of ongeloof. Voor mij betekent deze zin nu: ik weet vaak niet wat de bedoeling is van mijn leven, maar ik vertrouw me maar toe aan wat er gebeurt.” Van Nes :”Zover ben ik niet, of nog niet. Ik accepteer snel. Wat er is gebeurd, is gebeurd. Maar ik ben wel iemand die achteraf zin zoekt of zin geeft. Wat kan ik leren uit wat mij overkomen is, of wat zegt het over de maatschappij? Ik ben teleurgesteld in hoe dat nu is. Het ongeluk heeft me veel ontnomen. Geestelijk maar ook fysiek. Ik kan nu bijvoorbeeld deze afspraak niet zo lang volhouden en vanmiddag moet ik nog iets doen. Maar het ongeluk heeft mij ook wijzer gemaakt. Ik heb er nu meer begrip voor hoe je je kan voelen aan de andere kant van de maatschappij. Ik ben niet meer van nut, hoe ga je daarmee om? Dat is de zingevingsvraag waar ik nu inzit. Ik wil er zin in zien. Ik hoop dat Gods wil en mijn wil een beetje overeenkomen. Ik zie dat als iets wat ik hoop, en waar ik naar verlang, maar wat Gods wil is?” Broers: “Nee, en daarom noemen we het geloof en niet weten. Het gaat erover dat je denkt: zo ongeveer. Dat klinkt soft, maar het is moeilijk. Ik betrap mijzelf er voortdurend op dat ik bezig ben hoe het zou moeten. Altijd kritisch hoe het is. Maar het verhaal van het geloof zegt: het is zoals het is. Dit is de werkelijkheid en dit heeft met God te maken. Vertrouw je daaraan toe. Ik vind dat kneiterlastig, maar ik zie ‘Uw wil geschiede’ als een reminder: nu zit je weer te douwen tegen wat er is in plaats van er ja tegen te zeggen.” Van Nes: “Ja, en dat is een vorm van tegencultuur. Je moet excelleren, geld verdienen, je gezin op orde hebben. Dat heb ik allemaal niet, en dat is onderdeel van de rouw waar ik in zit. Ik heb mijn nutteloosheid nog niet geaccepteerd, dat het ook goed is, als ik niet mee doe aan die dwingende culturele normen. Die normen heb ik mezelf ook opgelegd, ik was daar ook mee bezig voor het ongeluk. Nu voldoe ik niet meer aan die norm, en dat valt me van mijzelf vies tegen. Ik moet leren dat die ene afspraak ok is, als daar iets moois gebeurt. En dat het ok is dat ik de rest van de dag niets meer kan doen.”

Annemarie van Wijngaarden en Rob Boersma

 

 

 

 

primi sui motori con e-max.it
Onze nieuwsbrief >