Jezus als inspiratiebron

Ik ben de weg en de waarheid en het leven', antwoordt Jezus. Jezus zegt: 'Alleen via mij kun je bij de Vader komen'
(Johannes 14:6)

Het christelijk religieuze landschap in Nederland is de laatste decennia sterk veranderd. Schmeets kwam in 2015 in zijn onderzoek naar dat religieuze landschap tot de conclusie dat van de Nederlanders nog 24 procent rooms-katholiek en 16 procent protestant is. Misschien daarom zijn (jonge)mensen in het geseculariseerde Nederland, wellicht nog meer dan vroeger, op zoek naar richting en zin in hun leven. Nienke Wijnants stelt in haar boek, “Wie ben ik en wat wil ik?” vast, dat dertigers en veertigers in feite last hebben van zingevingsvragen. Niet de ‘keuzestress’ is het primaire probleem zoals zij aanvankelijk stelde in een eerder boek. Existentiële vragen naar zin gaan aan de veelheid van keuzemogelijk- heden vooraf!! Zonder een verinnerlijkt, richtinggevend zingevingskader vallen velen ten prooi aan keuzestress met als gevolg een grote kans op het krijgen van o.a. een burn-out, depressie of angstklachten.

Volgens Zonderop in haar recent uitgegeven boek, ”Ongelooflijk, over de verrassende comeback van religie” geldt voor steeds meer mensen, die aanvankelijk afscheid genomen hadden van God, dat ze ‘...religie ontdekken als een bron van rijkdom’. Misschien was het vooral een afscheid van de benauwde constructie van geloofsdogma’s, vormgeving van het geloof en kerkstructuur waarin mensen zich bekneld voelden en geen inspiratie meer vonden in de christelijke spiritualiteit voor hun leven en voor vormgeving aan de eigen levensstijl in het moderne bestaan.

Waaijman zegt in ‘Spiritualiteit’: “ Het moment van terugkeer naar de Bron, van omkeer, bestaat in de bewustwording, dat ik het beeld van God in mij draag. Hiermee begint ‘een beweging van voortgaande bekering of omvorming’. In het herstel van het gebeuren tussen God en mens in een wederzijdse toewending leert men de stem van God te verstaan. In de herstelde relatie openbaart zich de barmhartigheid van God, wat een omvorming van het bewustzijn is.” Het leven van Paulus is daar een mooi voorbeeld van. Gewoonlijk wordt het een ‘bekeringservaring’ genoemd wat hem op weg naar Tarsus overkwam. Beter is, zegt Waaijman, om het een ‘transformatie’, een omvorming, te noemen: “Zijn bekering was geen verandering van Godsdienst, maar een radicale herinterpretatie van zijn verstaan van Gods handelen en zijn bedoeling in de wereld. De hervorming is erop gericht de oorspronkelijke vorm van de mens, het beeld van God te hervinden. Daartoe oriënteert men zich op een vorm, die de oorspronkelijke gestalte oproept: in het Jodendom is het de Thora , in het Boeddhisme Boeddha, in de islam Mohammed en in het Westen, in het christendom, is dat in de persoon van Jezus. De hervorming van het oorspronkelijke beeld van God in de mens en de gelijkvormig-wording aan de godmenselijke gestalte liggen in elkaars verlengde: ‘We zijn gevormd naar Gods beeld, vervormd door de zonde, hervormd door de genade door gelijkvormig te worden aan Christus, en ten slotte omgevormd in ‘heerlijkheid”. Door inoefening van Jezus leven op de geestelijke weg komt het oorspronkelijke beeld naar boven en raakt de mens tot de eenheid met God die boven ieder wezen is en alles te boven gaat. Dit zijn nogal verheven woorden, maar ook voor wie een minder mystieke inslag heeft : voor een christen is Jezus hét voorbeeld van hoe je authentiek en vanuit liefde kunt leven. In leefstijl, gerichtheid, denken en voelen kun je proberen hem na te volgen.

In de evangeliën roept Jezus mensen tot zich met de woorden: “Volg mij!”. De eerste leerlingen volgden hem letterlijk, lijfelijk. Ze volgen hem op zijn weg door het land. Na de opstanding van Jezus zijn zij genoodzaakt hem op een andere manier te volgen. Ze geven dan een totaal nieuwe invulling aan de ‘navolging’. In de loop der eeuwen ontwikkelden christenen steeds weer nieuwe wijzen van volgeling-zijn op hun geestelijke weg. Ook in deze tijd kunnen we steeds weer passende vormgeving van navolging ontdekken voor onze geestelijke weg in een (christelijke) levensstijl en spiritualiteit.
‘Navolging’ heeft niets te maken met nabootsen en al helemaal niet met nadoen, na-apen of nalopen zegt van Ool in “Geroepen tot navolging”. ‘Je kunt’, zegt hij, ‘Jezus’ voorbeeld in letterlijke woorden en concrete handelingen aan het begin van onze jaartelling niet ‘zomaar’, onkritisch, als een sjabloon in het heden toepassen’. Het gaat er niet om je te identificeren met Jezus Christus en zeker niet om een ‘messiascomplex’ te krijgen. Bij navolging kun je je oriënteren op wat Jezus - in de evangeliën - van zijn leerlingen verwacht. ‘Navolgen’ is dan ook veeleer het je eigen maken van de gezindheid van Jezus die onlosmakelijk verbonden is met God en de Geest van God, waarbij je zowel naar God als jegens je medemensen respectvol en dienstbaar bent.

Navolging is een gave, zegt de theoloog Bonhoeffer. Men roept immers niet zichzelf tot navolging. Het je geroepen weten tot navolging ontvang je ‘gratis’, d.w.z. zomaar, ofwel ‘om niet’ als ‘genade’. Het is geen verdienste. Je wordt geroepen zoals je bent om als mens en als christen in te gaan op de uitdagingen in je eigen levenssituatie en op je eigen plaats in je gezin, (vrijwilligers)werk, kerk en vrije tijd. Je leven en handelen staan in het licht van de navolging van Jezus. Het heeft dan ook maatschappelijke en ethische implicaties wanneer je je laat leiden door de deugden, waarden en normen die Jezus in zijn persoon-zijn, in zijn handelen en spreken uitdroeg, o.a. in zijn gelijkenissen, (twist)gesprekken met farizeeën en schriftgeleerden, en praktische aanwijzingen voor het leven in de bergrede. Zo geeft het streven van navolging van Jezus richting aan je keuzes en beslissingen die je als gelovige maakt. Dit geldt niet alleen voor ‘kleine’ keuzes op privéniveau, maar ook voor ‘grote’ (beleids)beslissingen op maatschappelijk gebied. Navolging kan bijdragen aan de komst van het Rijk van God, wat toch de kern van de christelijke boodschap is. Dit speelt ook mee bij onze politieke keuzes voor beleid conform de waarden en normen van het Evangelie: de belofte en de hoop op een nieuwe, betere en rechtvaardiger toekomst.

Op 18 april willen we op de meditatieavond in verschillende vormen van meditatie bezig gaan met wat navolging voor ons eigen leven van alledag, in onze levensstijl en spiritualiteit betekenen kan.

Annemarie van Wijngaarden en Rob Boersma

primi sui motori con e-max.it
Onze nieuwsbrief >