5e chakra: Geestelijke vrijheid

De lotusbloem met zijn 16 bloembladeren is het symbool van de Vishuddhi, de 5e of keelchakra. De Vishuddhi vertaald uit het Sanskriet staat voor reinheid, beter nog is zuiverheid.

Zuiverheid in het spreken en handelen, maar ook de zuiverheid van wat de innerlijke stem ons aanreikt. De kleur is dan ook helderblauw. De keelchakra is verbonden met onze scheppingskracht, creativiteit, onze ‘wilsenergie’ en is ook het centrum van communicatie naar de eigen binnenwereld en de omringende buitenwereld.

In de ontwikkeling van zonnevlecht- tot hartchakra leert het ‘ego’ de waarde van ontvankelijkheid, dankbaarheid, verbondenheid en harmonie kennen. In de overgang van hart- tot keelchakra betreden we de meer etherische (onstoffelijke) dimensies van de bovenste chakra’s, en komen in het domein van de geest die alle materie doordringt. De communicatie vormt een verbinding waardoor geest en materie in wisselwerking staan. De adem wordt in de keelchakra omgezet in geluid, communicatie en creativiteit. Je bent hiermee niet alleen schepsel van God, maar in de keelchakra is ons ook scheppingskracht gegeven. Geluid is dan ook het element van de keelchakra. Door onze eigen stem, maar ook door het aandachtig luisteren naar de innerlijk stem of roepstem in onze innerlijke ruimte is dit element verbonden met de keelchakra. Kool zegt in ‘Groeien in menswording’ dat: ’”de energie van geluid de grondslag van alle verschijningsvormen is. Het is een meer of minder gestolde frequentie. Ieder lichaam is in wezen een compositie van gestolde klanken met een dominerende, in ontwikkeling zijnde grondtoon. Hindoes geloven dat het hele universum via geluid tot stand is gekomen. Als we dan onze bijbel openslaan , zien we onmiddellijk in het eerste hoofdstuk; ‘Toen sprak God…er moet licht zijn . En er was licht (Gen1:3). Door te spreken gebeurt er iets, ontstaat geluid, de trillingen van geluid geven vorm aan materie”. In de bijbel staan veel teksten over het ‘spreken’ en, vaker nog het ‘roepen’ van God zoals in Psalm 33. Het hebreeuwse woord dabar betekent zowel ‘woord’ en ‘woord van God’ als ‘zaak’, ‘ding’. Door middel van geluid ademen we voortdurend geest in de wereld en wordt zij en ook wij levend en vitaal gehouden. “Geluid geeft vorm aan de geest”, concludeert Kool, “daarom zijn geluid en communicatie verbonden met crea-tiviteit, de unieke uitdrukking van ons wezen.” Die creativiteit van God lezen we o.a. ook in Psalm 19.

Zowel de lagere energieën van de eerste vier chakra’s als de hogere van de zesde en zevende chakra vragen om vormgeving van ons bestaan. De scheppingskracht in de keelchakra geeft je de mogelijkheid om vanuit de ‘om niet’ door God geschonken gaven en talenten een eigen plaats in de wereld in te nemen. Geestelijke vrijheid is een voorwaarde om met de jouw geschonken werktuigen uitdrukking te kunnen geven aan je creatieve identiteit. Wanneer dat gebeurt ben je in je element. Als je in je element bent, ben je aandachtig handelend aanwezig in het hier en nu, bij de ander of het object van je handelen. In je element denk je wat je weet, zeg je wat je denkt en doe je wat je zegt. Je handelt en spreekt vanuit passie. Passie in de betekenis van handelen vanuit een sterke persoonlijke affiniteit of enthousiasme dat kan leiden tot diepgaande vreugde en vervulling. Geestelijke vrijheid omvat ook verantwoordelijkheid nemen voor je eigen leven, waardoor je innerlijke waarden concreet gestalte kunnen krijgen. Het vraagt om een goed en zuiver gebruik van alle geschonken talenten en kwaliteiten die je ter beschikking staan. Samen, met behulp van je stem en het krachtige geheel van schouders, armen en handen (lichaamsdelen behorend bij deze chakra) waarmee je naar je toe kunt halen, grijpen, vasthouden, van je afduwen, afhouden, richting geven en bijsturen, geef je vorm aan je bestaan. Hiermee kun je je omgeving onder controle houden. Stemerding zegt in ‘Als je weet dat er meer is…’ dat deze actieve manipulatie van de buitenwereld niet alleen tot uitdrukking kan brengen wat je wil: “Dit alleen is dominantie. Het realiseren van jezelf vraagt ook de bereidheid om tot uitdrukking te laten komen wat er in je leeft zonder die sterke zelfbepaling – zonder flinkheid – of je best doen. Dit is de receptieve zachtere kant van het uitdrukken. In het lichaam speelt hierbij het gebied van de stem een belangrijke rol. Gevoelens kunnen hiermee tot in de fijnste nuances verstaanbaar worden. Expressie wordt mogelijk door het gevoel om te vormen in klanken en woorden. Zelfexpressie alleen maakt je niet geestelijk vrij. Daarin kan het gevoel gaan stromen, maar het geeft geen blijvende opluchting, wanneer de krachtige bedding ontbreekt. Wanneer actieve wilsexpressie in evenwicht komt met de receptieve gevoelsuitdrukking – als je bijvoorbeeld ook weet waarom je huilt – dan ontstaat er een bevrijdend gevoel. Het is de vrijheid waarin je eigen mogelijkheden ten volle gerealiseerd kunnen worden. Dit zeggen wat je eigenlijk bedoelt, helpt je om greep te krijgen op de eigen ervaring. Het is de stap naar bewustwording en het maakt het mogelijk op een bewuster plan te leven.” Hanneke Korteweg beschrijft de scheppingskracht heel beeldend in haar boek ‘Innerlijke leiding’: ‘Het is het vermogen om levende woorden te spreken en om de stem zo te gebruiken dat de vibraties van alle onderste chakra’s erin meeklinken. Het lichaam wordt klankkast, het gehele bestaan wordt klankkast voor het mysterie dat zich openbaart. In de chakra wordt het Pinksterfeest gevierd. Voor de mens als sociaal wezen betekent dit dat de keel het centrum is van de levende gemeenschap.’ We zien hier dat geluid ook communicatie, gemeenschap kan bewerkstelligen door in dialoog te gaan met de ander.

Zijn we echter vrij genoeg om onszelf, ons wezen uit te drukken? Kunnen en durven we, vanuit geestelijke vrijheid en verantwoordelijkheid, vorm te geven aan ons bestaan en gehoor te geven aan de innerlijke stem? De roepstem die ons misschien uit onze comfortzone weghaalt? Worden we hierin geblokkeerd of blokkeren we onszelf? En, wat zijn de gevolgen als we geen gehoor (kunnen) geven aan onze scheppingskracht, aan die innerlijke stem of roepstem? Hier volgen enkele voorbeelden:
Je hebt fijn en creatief werk, met een goed salaris. Je kunt je kwaliteiten en talenten in je werk ontwikkelen. Je wordt gewaardeerd door collega’s en cliënten. Het is een baan met carrièreperspectief. En toch,…en toch…duikt regelmatig die innerlijke stem, die roepstem zich aan je op en zorgt voor onrust. Door je nog meer op je werk, je gezin en sociale contacten te storten weet je die stem meestal op afstand te houden en kun je hem negeren.Toch blijft de innerlijke stem zich aandienen. Wat doe je? Ben je bereid hem toe te laten zonder dat je weet wat de gevolgen kunnen zijn? Je weet niet hoe je bestaan verandert, als je het roer radicaal zou moeten omgooien. Of blijf je die stem negeren? Onderzoek laat zien dat negeren van de innerlijke stem ongelukkig maakt en tot depressieve gevoelens of depressie kan leiden. Velen geven en gaven gehoor aan de innerlijke stem: Albert Schweitzer een bekend arts, theoloog en musicus volgde zijn innerlijke stem op 38 jarige leeftijd. Het bracht hem naar de binnenlanden van Gabon, waar hij een ziekenhuis bouwde en daar tot zijn dood bleef. We kunnen denken aan Etty Hillesum die vanuit geestelijke vrijheid koos om niet onder te duiken, maar terugging naar het doorgangskamp Westerbork en later Auschwitz om mensen bij te staan. Ook in de Bijbel staan veel roepingsverhalen zoals de roeping van Abraham met de opdracht om Ur der Chaldeeën te verlaten omdat er afgoden werden gediend en naar Kanaän op te trekken (Genesis.: 12:1-5). Ook kunnen we denken aan de roeping van Mozes (Exodus 2,23-4,27) of van Samuël (1 Samuël 3). Maar ook in het nieuwe testament staan veel teksten waarin mensen worden (op)geroepen, zoals in Efeze 4,1:’ .....leidt een leven dat beantwoordt aan de roeping die gij van God ontvangen hebt....’. Deze verhalen tonen ons dat, om Gods roep te horen, het belangrijk is om af te dalen naar onze innerlijke ruimte in ons hart (hartchakra), te luisteren en vervolgens op weg te gaan. Mozes ging weg van de vleespotten in Egypte. Maar ook weg uit het onvrije bestaan van de slavernij naar het land van belofte. Wie luistert, staat niet zelf in het centrum van de aandacht, maar plaatst datgene en diegene die spreekt in het centrum.

Wat kunnen de gevolgen zijn bij een door onszelf of de omgeving opgelegde beperking van onze geestelijke vrijheid in het uitdrukken van gevoelens en het vormgeven van de eigen wil en scheppingskracht? Lichamelijke en psychosomatische klachten in de keel ( brok in de keel, schor zijn bij zich moeten presenteren), nek, schoudergordel, astma, hyperventilatie en schildklierproblemen kunnen een relatie hebben met gevoelens van hulpeloosheid, onmacht en te kort schieten. De keelchakra is onderontwikkeld en daarmee onvoldoende geopend. Bij afhankelijkheid van de omgeving wordt de eigen vrijheid en wilsenergie beperkt. Bij tegen-afhankelijkheid (= sterke drijfveer om niemand nodig te hebben) wordt de wilsenergie ingezet in het verzet tegen de invloed van de ander. Beide situaties zijn vluchtwegen weg van de eigen verantwoordelijkheid voor wat er nú is, voor wat je nú kunt én, om dat nú tot expressie te brengen. Bij een toegeknepen keelchakra is er een grote bitterheid en voelt men zich voortdurend kind van de rekening. De klank die dan nog uit de keel naar buiten komt is die van de klacht. Een overontwikkeld centrum uit zich in dominant gedrag, opdringerigheid en het zichzelf te buiten gaan. Sterke geldingsdrang wil de aandacht steeds op zich zelf vestigen met vaak een ‘dwingend charisma’. In extremis is dit de valse profeet.

Nico Dekkers maakt in ‘Terugtocht naar het paradijs’ onderscheid tussen actieve en receptieve wilsenergie, en geeft daar voorbeelden bij. “Stroomt de actieve wilsenergie niet goed, dan lukt het niet om tot uitdrukking te brengen wat wezenlijk voor je is. Er kan dan kwaadheid opkomen, als je zelf tekort schiet in de manier waarop je je uitdrukt. Of je ergert je en geeft de ander de schuld van jouw eigen mislukken. Stroomt de receptieve wilsenergie niet goed, dan lukt het je niet goed om open te staan voor de mogelijkheden die er zijn en je daarop te richten. Je kunt je wanhopig voelen en niet weten te kiezen, wanneer je je van anderen te veel afhankelijk hebt gemaakt en geen verantwoordelijkheid durft te nemen. Of het kan je wanhopig maken, wanneer je de controle kwijt raakt.”

We lazen dat de keelchakra in het Sanskriet, Vishuddhi, zuiverheid betekent. Het gaat bij de keelchakra om lichamelijke zuivering zoals de aandacht voor het voedsel dat je tot je neemt, voor wat er letterlijk en figuurlijk uit je handen komt, maar ook om een open en ontvankelijke meditatieve instelling en uitvoering van meditaties. In meditatie op de 5e chakra zou je je kunnen openen voor Gods zuiverende werking. Luisteren naar gewijde en meditatieve muziek maar vooral het zelf zingen van mantra’s en dan met name klankmeditaties zoals op ‘Amen’, ‘Om’ of ‘Aum’ en ‘HAM’. Hierdoor neemt het waarnemingsvermogen op verschillende niveaus toe: auditief, visueel, gevoels- en psychisch niveau. Maar ook vindt zuivering plaats op zowel materie als bewustzijn door de verschillende aspecten van geluid door zijn ordende werking. Kool zegt dat : “Iets zuiveren is iets tot zijn oorspronkelijke staat terug brengen; tot zijn centrum.” Zie het verzoek om zuivering van de psalmist aan God in Psalm 51.

We zouden de keelchakra het centrum van waarheidsbewustzijn kunnen noemen. Het is onze bestemming om vanuit deze grondtoon, dit waarheidsbewustzijn te leren leven, waarbij ons handelen en ons uitspreken risico’s met zich meebrengen. Kool geeft aan dat, om je hierin te ontwikkelen uiterste gehoorzaamheid, goed leren luisteren naar de innerlijke stem of de roepstem van God vereist is. Het gaat om zo te leren spreken en handelen, dat het ego met zijn specifieke belangen plaats maakt voor wat er werkelijk gezegd en/of gedaan moet worden.

Annemarie van Wijngaarden en Rob Boersma

primi sui motori con e-max.it
Onze nieuwsbrief >