In het ritme van de seizoenen

Van september 2015 t/m juni 2016 heeft de meditatiegroep ‘Weg van Leven’ in de Ark als jaarthema : ’Christelijke meditatie in het ritme van de seizoenen’. Er wordt een verbinding gelegd tussen de christelijke traditie en de natuur om ons heen. De basis wordt gevormd door de vier seizoenen en de daarmee verbonden spirituele (sub)thema’s zoals wachten en verstilling, ontvangen en geestkracht, delen en vreugde, vrucht dragen en loslaten, hoop. Deze thema’s zijn verbonden met de verschillende perioden in het kerkelijk jaar. Verschillende vormen van christelijke meditatie helpen ons om ons op deze thema’s en perioden te bezinnen.

 

Het leven in onze steeds meer door marktgericht denken bepaalde maatschappij is vooral gericht op expansie: alles moet meer, groter en sneller ‘Het lijkt alsof het alleen nog maar lente en zomer mag zijn, want lente en zomer staan voor groei en expansie’, zegt Jaap Voigt in ‘Leven en werken in het ritme van de seizoenen’. We willen het liefste, en eisen soms zelfs, dat deze groei altijd voortduurt. En zodra het in de maatschappij of in ons persoonlijk leven wat minder gaat, noemen we dat crisis, teruggang of inzinking. Alsof die perioden waarin geen naar buiten gaande groei plaatsvindt - de herfst en winter- er niet bij zouden horen, alsof die niet inherent zijn aan het leven.

In de natuur, de maatschappij, in het kerkelijk jaar en in ons eigen leven zijn er altijd perioden van groei, oogsten, consolidatie, terugtrekking, loslaten, rust en bezinning nodig om tot verdere (geloofs) ontwikkeling te komen. Christelijke meditatie kan helpen bij meer bewustwording van en innerlijke afstemming op de afwisseling van de seizoenen, het daarmee verbonden kerkelijk jaar en spirituele thema’s. Ook kan het bijdragen aan een meer organisch levensritme, bewustwording van de persoonlijke geestelijke weg of een verdiepte geloofsbeleving.

Het kerkelijke jaar neemt ons mee langs de hoofdmomenten van het leven van Jezus, maar heeft ook een relatie met het ritme van de seizoenen. Het kerkelijk jaar begint met advent. waarin we wachten op de geboorte van het kerstkind. Dit zijn de laatste weken van het kalenderjaar, de donkerste periode van het jaar. De herfst gaat bijna ongemerkt over in de winter, een tijd van (ver)wachten, stil worden, verstilling en uithouden totdat de natuur langzaam weer ontwaakt. Stil worden is één van de eerste stappen bij meditatie.

De veertigdagentijd, de periode voor Pasen markeert het einde van de winterperiode. Van oudsher is dit een tijd van inkeer, bezinning en gebed die overgaat in Pasen. De opstanding van Jezus wordt gevierd in de tijd dat het nieuwe leven doorbreekt en ontluikt. Wij mogen dit opstandingsleven met de vergevende liefde van Christus binnen laten en ontvangen. Liefde, die sterker bleek dan duisternis en dood. De lente van ons geestelijk leven kondigt zich onder de stille bodem van onze ziel aan. Lex Boot schrijft in ‘Het ritme van de tijden’: ‘het is de tijd van ontvankelijkheid, van groei, bloei en nieuwe ruimte waarin wij ons steeds weer kunnen laten omvormen naar het beeld van de Opgestane. Het betekent dat wij ons leven, nadat wij het God in handen geven, opnieuw terugontvangen’.

Op weg naar Pinksteren komt de groei en bloei van de natuur tot volle wasdom in een veelheid van kleuren en geuren. Pinksteren betekent de vijftigste dag (na Pasen). Het is de dag van de volheid 7 x 7 + 1 = 50, waarin de Heilige Geest ons begeestert en inspireert door de zogenaamde genadegaven: de vruchten van de Geest. Dit zijn volgens Paulus in Gal: 5: 22-23 o.a. liefde, geduld, goedheid, geloof (of: trouw, of: vertrouwen), vriendelijkheid, zelfbeheersing (of: matigheid), vermogen te onderscheiden en vreugde. In de meditatieoefeningen staan we stil bij wat enkele van deze vruchten van de geest voor ons (geloofs)leven en in relatie tot anderen kunnen betekenen.

De zomer is de periode van vreugde waarin we het volle leven kunnen opnemen en , in ontmoeting met de ander, uitdelen, waarin zowel gever als ontvanger tot hun bestemming komen. Delen is volgens Lex Boot een belangrijke dimensie op de geestelijke weg. Deze dimensie wordt ons geschonken, maar moet ook steeds weer gezocht en gevonden worden. De zomer, de tijd van maximale bloei, kan hierbij helpen. Het is de tijd om erop uit te gaan of te pelgrimeren. Dat helpt om stil te staan bij wat onze bestemming kan zijn, waartoe we in dit leven geroepen zijn. Wellicht heeft het leven dat we van God ontvingen, een bedoeling. Misschien wordt ons leven door Hem geleid en zijn de situaties en mensen die onverwacht op onze weg komen, ons tot hulp. Zo zijn we misschien niet alleen fysiek op reis, maar gaan we ook een geestelijke weg, dat wil zeggen de Geest kan ons daarbij versterken, omvormen of helen.

De nazomer is de tijd van het oogsten. Door verankering van de vruchten van de geest kan een meditatief leven meer innerlijke vrede brengen, en een rijke oogst die gedeeld wil worden in de vorm van mildheid, medemenselijkheid, gerechtigheid en engagement. Na de (na)zomertijd met zijn maximale groei en vele vruchten, is de herfst de tijd waarin de natuur en wij ons gereed maken voor de winter, het seizoen van de vernieuwing. De herfst periode geeft rijpheid, waarin de groeikracht van de plant het zaad voor een nieuwe plant vormt. De groei en rijping van de vorige perioden wordt versterkt door consolidatie. Het is nu ook de tijd om balans op te maken. Een tijd voor introspectie en stil te staan bij wat verworven is én wat vernieuwd moet worden. Op de geestelijke weg is dit de fase van onthechten en loslaten van wat onze geestelijke groei, ons geloof en leven in de weg staat. In de natuur verliezen de bomen hun bladeren. Wat kunnen of moeten wij loslaten om te leven naar Gods bedoelingen? Om vrij te leven voor God: Vacare Deo? Het kerkelijk jaar wordt in november afgesloten met de Gedachteniszondag waarbij we stilstaan bij degenen die ons ontvallen zijn, in de hoop dat zij, die wij hebben moeten loslaten, net als wij die achtergebleven zijn, in Gods hand zijn.

 De seizoenen hebben elk hun grondhoudingen voor meditatie en meditatief leven: de winter - de verstilling, de lente - het ontvangen, de zomer - het delen en de herfst - het loslaten. Zo horen seizoenen en grondhoudingen organisch bij elkaar. Geen grondhouding kan gemist worden op de geestelijke weg, ook al hoeven zij in ons persoonlijk leven niet steeds samen te vallen met het seizoen. De seizoenen en het kerkelijk jaar kunnen wel helpen bepaalde grondhoudingen meer aandacht te geven.

Annemarie van Wijngaarden, Rob Boersma

primi sui motori con e-max.it
Onze nieuwsbrief >